چونان روح های اثیری که از جانهای شیفته
چونان واژگانی که ناشکفته بر دستهایم پرپر می شوند
و من ناتمام می مانم از تو
غنوده بر شانه های دلفریب مهتاب
تکتم
دوستت دارم و دانم که
تویی دشمن جانم
از چه با دشمن جانم شده ام دوست ندانم
غمم این است که چون ماه نو انگشت نمایی
ورنه غم نیست که در عشق تو رسوای جهانم
دمبدم حلقه این دام شود تنگتر و من
دست و پایی نزنم خود ز کمندت نرهانم
سر پرشور مرا نه شبی ای دوست بدامان
تا شوی فتنه ساز دلم و سوز نهانم
ساز بشکسته ام و طائر پربسته نگارا
عجبی نیست که اینگونه غم افزاست فغانم
نکته عشق ز من پرس به یک بوسه که دانی
پیر این دیر جهان مست کنم گر چه جوانم
سرو بودم سر زلف تو بپیچید سرم را
یاد باد آنهمه آزادگی و تاب و توانم
آن لئیم است که چیزی دهد و باز ستاند
جان اگر نیز ستانی ز تو من دل نستانم
گر ببینی تو هم آن چهره به روزم بنشینی
نیمشب مست چو بر تخت خیالت بنشانم
که تو را دید که در حسرت دیدار دگر نیست
آری آنجا که عیان است چه حاجت به بیانم
بار ده بار دگر ای شه خوبان که مبادا
تا قیامت به غم و حسرت دیدار بمانم
مرغکان چمنی راست بهاریّ و خزانی
منکه در دام اسیرم چه بهارم چه خزانم
گریه از مردم هشیار خلایق نپسندند
شده ام مست که تا قطره اشکی بفشانم
ترسم اندر بر اغیار برم نام عزیزت
چه کنم بی تو چه سازم شده ای ورد زبانم
آید آنروز عمادا که به بینم تو گوئی
شادمان از دل و دلدارم و راضی ز جهانم
از عماد خراسانی
در تالار حافظ شيراز ، ديدار مولانا و شمس به صورت نمايش عروسكي اجرا شده است. كارگردان اين كار آقاي بهروز غريب پور است .
بخش هايي از مكالمه آن در در اين مطلب آمده است.
همایون شجریان صدای شمس است و محمد معتمدي صدای مولانا.
چنانت دوست میدارم که گر روزی فراق افتد
تو صبر از من توانی کرد و من صبر از تو نتوانم
از تنگنای محبس تاریکی
از منجلاب تیره این دنیا
بانگ پر از نیاز مرا بشنو
آه ای خدای قادر بی همتا
یکدم ز گرد پیکر من بشکاف
بشکاف این حجاب سیاهی را
شاید درون سینه من بینی
این مایه گناه و تباهی را
دل نیست این دلی که به من دادی
در خون تپیده آه رهایش کن
یا خالی از هوی و هوس دارش
یا پای بند مهر و وفایش کن
تنها تو آگهی و تو می دانی
اسرار آن خطای نخستین را
تنها تو قادری که ببخشایی
بر روح من صفای نخستین را
آه ای خدا چگونه ترا گویم
کز جسم خویش خسته و بیزارم
هر شب بر آستان جلال تو
گویی امید جسم دگر دارم
از دیدگان روشن من بستان
شوق به سوی غیر دویدن را
لطفی کن ای خدا و بیاموزش
از برق چشم غیر رمیدن را
عشقی به من بده که مرا سازد
همچون فرشتگان بهشت تو
یاری به من بده که در او بینم
یک گوشه از صفای سرشت تو
یک شب ز لوح خاطر من بزدای
تصویر عشق و نقش فریبش را
خواهم به انتقام جفاکاری
در عشقش تازه فتح رقیبش را
آه ای خدا که دست توانایت
بنیان نهاده عالم هستی را
بنمای روی و از دل من بستان
شوق گناه و نقش پرستی را
راضی مشو که بنده ناچیزی
عاصی شود بغیر تو روی آرد
راضی مشو که سیل سرشکش را
در پای جام باده فرو بارد
از تنگنای محبس تاریکی
از منجلاب تیره این دنیا
بانگ پر از نیــــاز مرا بشنو
آه ای خدای قادر بی همتا
بلخ، مهد قدیمی ترین تمدن سرزمین ما و زاد گاه بزرگترین اندیشمندان، نویسنده گان و فرزا نگان تاریخ بوده است.« زردشت» آن پیامبر آیین راستی ونیکی ها که ماندگار ترین آیین را پی افگند، از همین سر زمین بر خاست؛ دقیقی بلخی و شهید بلخی، بوعلی سینا و ناصر خسرو ، از همین بلاد بودند؛ رابعه ی بلخی اولین بانوی شعر فارسی از گردونه ی مرجانی همین تاریخ قامت بر افراشت؛ وجلال الدین محمد بلخی،آن عاشق ترین عاشق زمانه ها،وپیام آور آیین عاشقی نیز از آن بلخ باستان بود وما که امروز درقرن های بیستم وبیست ویکم زنده گی کرده ایم و می کنیم، اکنون استاد واصف باختری، میراث دار آن بزرگمردان تاریخ را با خود داریم.استاد واصف باختری،به معرفی کردن و شناسنامه نوشتن، نیازی ندارد و سخن گفتن در باره شخصیت چند بعدی او،صد سینه سخن میخواهد.
استاد باختری، فیلسوفانه می اندیشد ، از حکمت، سخن میگوید؛ خرد ورز است است واز عشق می لافد و با سخنان اتشناک خویش، در جان عطشناک دیگران سخنان مهر ورزی ،انسان دوستی وعشق ورزیدن را بذر می نماید.آنچه استاد باختری را از دیگر سخنوران و اندیشمندان عصر خود جدا میسازد، پهناوری دید و دریافت های او از جامعه، انسان ،زنده گی ، زبان وشعر فارسی است.او، دانه های گهر بار واژه گان شعر هایش را که ترکیب ها، استعاره ها سیمبول ها و تشبیه های بکر که خا صه ء ساخت و پرداخت ذهن خود او است، در زمین زبان و شعر فارسی می کارد.تا زمین سبز شعر فارسی دری را پر بار تر و غنا مند تر گردا ند.تخیل ذهن باختری، با بال سمند عشق از گستره ء عالم ناسوتی میگذرد تا به جهان لاهوتی قدم کذارد.
در قلمرو شعر معاصر افغانستان، ترکیب ها واستعاره هایی چون: انگشتر تاریخ، خرگاه خاکستر، حریر روز های رفته، مخنث های بی ایمان، باغ مومیایی تاریخ،استوای آیینه ها، پرویزن خورشید،صدای سبز نجابت، کلاغ های دروغ، باغ قرن، اخگران کوره ء تبعید، دختر بالا بلند باد، ابریشم اشراق، رواق اسطوره ئ چشم ها و مانند این ها از ساخته های ذهن و پرداختهء تخیل این شاعر بلند نظر وشاهباز صدره نشین است.:
تو از آن نا کجا آّباد می آیی
هنوز آنجا فرو خوابیده میکاییل، در خرگاه خاکستر
هنوز آنجا حریر روز های رفته
پای انداز ایوان فراموشی است
وفردا ها، سواران نجیب جاودان در راه،
هنوز آنجا چریک زخمی خورشید را
در جنگل رگبار، می جویند
در تاریخ، بسیار دکتاتورانی امدند ورفتند تا جنگل سبز هنر را آتش زدند و درختان سبز را قطع نمودند وشاخه ها را بریدند تا دیگر مرغکان در شاخه ها، گوزنان، در سایه ها؛ و سنجاب ها در ریشه ها،خانه نکنند وشاد مانه زنده گی ننمایند.واستاد با چه درد ودریغ این غمنامه را به تصویر کشیده است:
تا باغ را تهاجم رگبار فتح کرد
با صد هزار دیده ئ خود اسمان ندید
یک برگ، یک شگوفه که زخم تبر نداشت
گلستان شعر باختری، گلهای رنگارنگ فراوان دارد.هنگامیکه این باغبان،باب این گلستانش را به روی ما میگشا ید،عطر معنویتی از ان استشمام می کنیم.که برای همیشه ما را سر شار از مستی و شور و جنون می سازد.چرا که باختری، اهل معنویت، اهل عشق و عرفان، اهل طرب و شاد کامی است.البته در شعر های باختری که پیچیده گی های فراوانی دیده میشود که با دقیق ترین و باریک ترین مسایل کلامی وفلسفی و حکمی بیان شده که در دیگر شاعران معاصر، این خا صه نیست.باختری با خوا ننده ء شعر خود تجربه های درد ناک و استخوان سوز استبداد و بیعدالتی را در میان میگذارد که از زوایای گذر نا پذیر روح آدمی سیر میکند.:
اندیشه ندارم اگر این دیو سرشتان
با رشته ء بیداد بدوزند، دها نم
با ناله ی خود شعله بر افروزم اگر چند
چون شمع بسوزند در این بزم، زبانم
سروده های باختری، عالمی از اندیشه، خرد ورزی، فلسفه وحکمت واشراق است ویک دریا واژه گان تازه و بدیع، و بکر، ویک گلستان عطر و خوشبویی و آرامش است.و چه بخواهیم یا نخواهیم، در ریشه ها و سلول های جان های نسل امروز رسوخ کرده است.وجای مبالغه هم نیست که سروده ها و افریده های باختری در طوی سده های آینده پناهگاه روح آدمیان رنجدیده وحسرت کشیده تبدیل خواهد شد.
استاد باختری بیش از نیم قرن در قلمرو اندیشه و، فرهنگ وادب شعر فارسی ، قلم وقدم زده است. والحق که حق بزرگی بالای نسل امروز ونسل های اینده ء این سرزمین دارد.افرینش های باختری چه در قلمرو شعر و چه در زمینه های نثر در تاریخ معاصر ما ما، یک استثنا است.
پدرود ای بهشت بهار فرشتگان
ای اسمان روشن اندیشه های من
من گوهرم، ولیک به بازار روزگار
روشندلی نبود که داند بهار من
پرواز کرد بلبل دستان سرای شعر
از شاخسار خاطر درد اشنای من
دل مرد، شور مرد و نوا مرد و شعر مرد
این واپسین سرود من است، ای خدای من
امروز بعد از مدتها به وبلاگ خودم سري زدم. روزگار مي گذرد و من در تكاپوي روياهاي خود مي كوشم- هرگز براي اين روزهاي شلوغ و پر مشغله كه فراغتي نبود پشيمان نخواهم بود. كه زندگي خود راه را نشان خواهد داد. امروز شعر خانم حسن زاده را دوباره خواندم. گويا اين شعر را خود من گفته ام. تا اين حد ارتباط عميقي با آن دارم. با درود به اين بانوي فرهيخته ترجمه شعر زيبايش را به خود ايشان تقديم مي كنم.
براي كودم كه پرسيد؟ چرا به دنيايم آوردي؟
تو را به دنيا آوردم
چراكه در بحبوبه نبرد
نيازمند عشق بودم
و لمس لحظه اي آرامش
تو را به دنيا آوردم
چرا كه 30 بهار گذشته بود
و من نيازمند حس زيباي شكوفايي بودم
پيش از پژمردگي
تو را به دنيا آوردم
چرا كه جدايي واژه اي است بين زن و مرد
نه براي مادر و فرزند
چرا كه هرگز نخواهي گفت : مادر پيشين من
حتي آنگاه كه با خاك هم آغوش شوم و تو براي بدرقه ام بيايي
و هيچ چيز - هيچ چيز ياراي آن ندارد
كه مادري را از فرزندش جدا كند
نه مرگ و نه بيزاري
و تو از من بيزار خواهي بود كه تو را زادم
تنها به خاطر ترس از تنهايي
و تو هرگز از گناهم چشم نخواهي پوشيد
تا آن هنگام كه به كودكي زندگي هديه كني
از اين رو كه تو را آن توان نبوده است
كه خاكستر روياهاي سوخته ات را به دوش كشي
شعر : فريده حسن زاده
ترجمه : تكتم
باد
به نوازش گیسوان من بیا
پاک کن اشکهای بی گناهم را
بردار آن کوله بار سنگین غم را
شانه هایم را به فغان آورده است.
باد
صدای گریه های دردآلودم را
در گلوگاه های سرد کوهساران
فریاد کن
آنجا که هیچ کس جز خدا نخواهد شنید
باد
ببر با خود
بی وفایی های روزگار را
بی مهری دلهای سنگین را
که هیچ خورشیدی گرمشان نمی کند
تکتم
بشنو از ني چون حكايت مي كند